تخفیف‌های وسوسه‌انگیز یا حفظ استقلال برند؟

سلطه بلامنازع مارکت‌پلیس‌ها بر بازار از دید بن مورو؛ معاون بخش آسیای جنوب شرقی شرکت لکسر

امروزه خرید آنلاین با سرعتی باورنکردنی در حال رشد است. برای مثال، در منطقه آسیای جنوب شرقی از هر پنج نفر، چهار نفر (حدود ۳۶۵ میلیون نفر) به صورت آنلاین خرید می کنند. اما این رشد سریع، چالش‌های جدیدی را برای برندها به همراه داشته است. از سال ۲۰۲۲، محبوبیت بازارهای آنلاین مانند آمازون به شدت افزایش یافته است. آمارها نشان می‌دهد که ۷۰ درصد از مشتریان معتقدند بازار آنلاین، راحت‌ترین مسیر خرید هستند. در حقیقت، مارکت‌پلیس‌ها در حال تصاحب جایگاه فروشگاه‌های اختصاصی برندها هستند؛ به طوری که ۴۲ درصد از خریدهای آنلاین در سطح جهانی و ۷۵ درصد از خریدهای آنلاین در آسیای جنوب شرقی در این پلتفرم‌ها انجام می‌شود.

اگرچه این بازارها فرصت خوبی برای دیده شدن برندهای جدید، ورود به بازارهای بین‌المللی و فروش سریع موجودی با تخفیف فراهم می‌کنند، اما یک نقص بزرگ نیز دارند: خرده‌فروشان بر «تجربه مشتری» خود کنترل بسیار کمی دارند.

از دست رفتن داده‌ها؛ بزرگ‌ترین تهدید برای برند

نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که ۴۴ درصد از برندها بزرگ‌ترین چالش خود را رقابت شدید بر سر قیمت و نداشتن کنترل بر تجربه مشتری در این پلتفرم‌ها می‌دانند. وقتی برندی در یک مارکت‌پلیس می‌فروشد:

  • فرصت ایجاد رابطه مستقیم با مشتری را فدای دیده شدن می‌کند.
  • دسترسی به داده‌های ارزشمند مشتری را از دست می‌دهد؛ داده‌هایی که برای متمایز کردن برند در بازار حیاتی هستند.

نبرد بر سر مالکیت مشتری

در واقع، مشتری که از مارکت‌پلیس خرید می‌کند، مشتری آن پلتفرم محسوب می‌شود و نه مشتری برند شما. اگر یک برند تمام فعالیت خود را به این بازارها محدود کند، دیدگاهی درست و جامعی از از رفتار مشتریان خود نخواهد داشت.

اهمیت ارتباط انسانی و خرید چندکاناله

پاندمی باعث شد که خرید چند کاناله (Omnichannel) و آنلاین رشد بیشتری پیدا کنند و توازنی میان خرید آنلاین و حضوری به وجود بیاید. اما از سوی دیگر، مارکت‌پلیس‌ها معمولا به سختی داده‌های مشتری را به برند ارائه می‌دهند و در نتیجه برند نمی‌تواند به خوبی یک تجربه خرید مشترک را بین همه کانال‌های فروش خود ایجاد کند.

البته برندهای موفقی مانند Love, Bonito با ترکیب هوشمندانه فضای آنلاین و آفلاین از این خطر دور شده‌اند. مدیران این برند معتقدند که مشتریان علاوه بر راحتی، به دنبال ارتباط انسانی و حس تعلق به یک جامعه نیز هستند.

چالش‌های عملیاتی در بازارهای آنلاین

فروش در مارکت‌پلیس‌ها مثل یک مسابقه دوی سرعت است؛ سریع راه می‌افتید اما استقلال کمی دارید. برخی از مشکلات اصلی عبارتند از:

  • عدم کنترل بر قیمت و زمان‌بندی: برندها مجبورند با قوانین و دوره‌های حراج پلتفرم هماهنگ شوند.
  • خطر اتمام موجودی: تخفیف‌های ناگهانی باعث جهش فروش و اتمام موجودی می‌شود که می‌تواند رتبه برند را در پلتفرم کاهش دهد.
  • فقدان ارتباط مستقیم: راهی برای گفتگوی مستقیم با مشتری وجود ندارد و نارضایتی‌ها معمولا به شکل عمومی در بخش نظرات منتشر می‌شود.

 اهمیت داشتن حق انتخاب

تجارت الکترونیک در جنوب شرقی آسیا در حال رشد است و ۹ درصد از کل خرده‌فروشی را شامل می‌شود (در مقایسه با ۱۹ درصد در آمریکا). اگرچه حضور در مارکت‌پلیس‌ها برای دیده شدن و مقایسه محصولات توسط مشتری جذاب به نظر می‌رسد، اما هرچه وابستگی شما به آن‌ها عمیق‌تر شود، استقلال شما کمتر خواهد شد.

فراموش نکنید که روابط شما با مشتریانتان دارایی اصلی شماست. طبق گفته فردریک رایخلهلد (مبدع NPS)، تنها ۵ درصد افزایش در نرخ حفظ مشتری، می‌تواند سود شما را بین ۲۵ تا ۹۵ درصد افزایش دهد. بنابراین، خرده‌فروشان باید از ابتدا با یک استراتژی توزیع متنوع وارد عمل شوند تا بتوانند در کنار استفاده از پتانسیل مارکت‌پلیس‌ها، روابط مستقیم و استراتژیک خود را با مشتریان حفظ کنند.