گزارش سال ۱۴۰۴ دیجی‌کالا تصویری از تغییر رفتار خرید ایرانی‌ها، وضعیت فروشندگان آنلاین و تأثیر شرایط اقتصادی بر تجارت الکترونیک ارائه می‌دهد. کاهش تعداد کالاهای موجود در هر سفارش، افت فروش گوشی‌های هوشمند، افزایش سهم خرید اعتباری و رشد جایگاه طلا در سبد خرید کاربران، از مهم‌ترین روندهای این گزارش هستند.
در کنار این تغییرات، رشد تعداد فروشندگان فعال و گسترش شبکه خرده‌فروشی آنلاین نشان می‌دهد بازار تجارت الکترونیک ایران همچنان ظرفیت قابل‌توجهی دارد؛ هرچند رشد ارزش ریالی فروش را نباید به‌تنهایی نشانه افزایش قدرت خرید مردم دانست. اینجا در مارکیتومگ، مهم‌ترین آمارهای گزارش سالانه دیجی‌کالا، تغییرات رفتار خرید کاربران و پیامدهای این روندها برای فروشندگان آنلاین را مورد بررسی قرار داده‌ایم.
دیجی‌کالا در سال ۱۴۰۴ یکی از گسترده‌ترین شبکه‌های فروش آنلاین کشور را اداره می‌کرد. آمارهای گزارش سالانه این شرکت، ابعاد فعالیت آن را از نظر بازدید کاربران، تعداد کالاها، فروشندگان و زیرساخت پردازش سفارش‌ها نشان می‌دهند. مهم‌ترین آمارهای عمومی گزارش عبارت‌اند از:
|
شاخص |
آمار گزارش سال ۱۴۰۴ |
|
بازدیدکننده روزانه |
۵٫۶ میلیون نفر |
|
جست‌وجوی روزانه کالا |
۴٫۴ میلیون بار |
|
سهم از کل خرده‌فروشی ایران |
۱٫۸ درصد |
|
تعداد کالاهای قابل‌خرید |
۱۵٫۳ میلیون کالا |
|
فروشندگان فعال در پایان سال |
۴۲۶٬۸۶۵ فروشنده |
|
تعداد همکاران تمام‌وقت دیجی‌کالا |
۹٬۷۰۰ نفر |
|
تعداد مراکز زیرساختی |
۹۵۹ مرکز |
|
ظرفیت پردازش روزانه |
بیش از یک میلیون کالا |
|
تعداد شهرها و روستاهای دارای مشتری |
۲٬۷۴۰ |
|
تعداد شهرها و روستاهای دارای فروشنده |
۱٬۶۱۵ |
|
تعداد خریداران بار اول در سال |
۲٬۰۱۸٬۳۵۱ نفر |
این اعداد نشان می‌دهند دیجی‌کالا تنها یک ویترین آنلاین برای عرضه کالا نیست؛ بلکه شبکه‌ای گسترده از مشتریان، فروشندگان و زیرساخت‌های پردازش و ارسال سفارش را در اختیار دارد.
وجود ۱۵٫۳ میلیون کالای قابل‌خرید، تنوع بالای محصولات این پلتفرم را نشان می‌دهد. از طرف دیگر، فعالیت بیش از ۴۲۶ هزار فروشنده در پایان سال بیانگر آن است که دیجی‌کالا برای تعداد زیادی از کسب‌وکارها به یکی از کانال‌های عرضه محصولات تبدیل شده است.
در گزارش، تعداد ۲ میلیون و ۱۸ هزار و ۳۵۱ نفر نیز به‌عنوان خریداران بار اول ثبت شده است. این رقم، از ورود حجم قابل‌توجهی از کاربران جدید به چرخه خرید دیجی‌کالا در طول سال حکایت دارد. با این حال، تعداد خریداران جدید به‌تنهایی مشخص نمی‌کند چه تعداد از این افراد در ادامه به مشتریان دائمی تبدیل شده‌اند.
یکی از اعداد قابل‌توجه گزارش، سهم ۱٫۸ درصدی دیجی‌کالا از کل خرده‌فروشی ایران است. در نگاه اول ممکن است این سهم در مقایسه با ابعاد فعالیت شرکت کوچک به نظر برسد، اما باید توجه داشت که بخش بزرگی از خرده‌فروشی کشور همچنان از طریق فروشگاه‌های فیزیکی و کانال‌های سنتی انجام می‌شود.
در چنین بازاری، دسترسی به میلیون‌ها کاربر روزانه و فعالیت صدها هزار فروشنده، زیرساخت مهمی برای توسعه تجارت الکترونیک محسوب می‌شود.
از منظر فروشندگان نیز این آمار یک نکته مهم دارد: حضور در مارکت‌پلیسی با چنین حجم مخاطبی می‌تواند امکان دسترسی به مشتریان بیشتری را فراهم کند، اما تضمینی برای فروش بالا نیست. رقابت میان فروشندگان، قیمت محصولات، موجودی کالا، کیفیت صفحه محصول و عملکرد ارسال همچنان بر نتیجه نهایی اثر می‌گذارند.
یکی از مهم‌ترین بخش‌های گزارش سال ۱۴۰۴، بررسی روند تغییر ارزش ریالی سفارش‌ها و تعداد کالاهای موجود در هر سفارش در یک بازه ۱۳ ساله است.
بر اساس گزارش، میانگین ارزش دلاری هر سفارش در سال‌های گذشته کاهش پیدا کرده و در سال‌های اخیر به پایین‌تر سطح خود رسیده است. در همین دوره، سهم کالاهای غیردیجیتال در سبد خرید افزایش یافته و ترکیب سفارش‌ها متنوع‌تر شده است.
میانگین تعداد کالاهای موجود در هر سفارش از ۴٫۲ کالا در سال ۱۴۰۲ به ۳٫۸ کالا در سال ۱۴۰۴ رسیده است. این تغییر نشان می‌دهد مشتریان به‌طور متوسط کالاهای کمتری را در هر سفارش خریداری کرده‌اند.
کاهش تعداد کالاهای هر سفارش را باید در کنار تغییر ارزش ریالی خریدها بررسی کرد؛ زیرا تعداد اقلام خریداری‌شده و مبلغ پرداختی مشتریان لزوماً روند یکسانی ندارند.
در بخش دیگری از گزارش، رشد ارزش ریالی فروش کالاهای مختلف در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل بررسی شده است:
|
شاخص |
رشد نسبت به سال ۱۴۰۳ |
|
میانگین قیمت کالاهای فروخته‌شده در کل دیجی‌کالا، بدون سوپرمارکت |
۷۲ درصد |
|
میانگین قیمت کالاهای فروخته‌شده در سوپرمارکت دیجی‌کالا |
۵۵ درصد |
|
میانگین قیمت کالاهای فروخته‌شده در کل دیجی‌کالا، با احتساب سوپرمارکت |
۷۴ درصد |
|
ارزش کالاهای فروخته‌شده در کل دیجی‌کالا |
۹۱٫۵ درصد |
|
ارزش کالاهای فروخته‌شده در سوپرمارکت دیجی‌کالا |
۷۴ درصد |
این ارقام تفاوت مهمی را نشان می‌دهند: ارزش فروش و میانگین قیمت کالاها هر دو افزایش یافته‌اند، اما تعداد کالاهای هر سفارش کاهش پیدا کرده است. به بیان ساده‌تر، افزایش مبلغ خرید لزوماً به این معنا نیست که مشتریان کالاهای بیشتری خریده‌اند. بخشی از افزایش ارزش ریالی فروش می‌تواند ناشی از افزایش قیمت‌ها باشد.
برای مثال، وقتی میانگین قیمت کالاها ۷۲ درصد افزایش پیدا می‌کند، افزایش ارزش فروش باید در کنار تعداد کالاهای فروخته‌شده و تعداد سفارش‌ها بررسی شود تا بتوان درباره رشد واقعی تقاضا نتیجه‌گیری کرد.
این موضوع برای فروشندگان اهمیت ویژه‌ای دارد. اگر درآمد ریالی یک فروشگاه افزایش یافته باشد، اما هزینه تأمین کالا، انبارداری، ارسال و تبلیغات نیز رشد کرده باشد، ممکن است سود واقعی کسب‌وکار افزایش پیدا نکرده باشد. بنابراین، ارزیابی عملکرد فروشگاه اینترنتی باید بر پایه مجموعه‌ای از شاخص‌ها انجام شود؛ از جمله تعداد سفارش‌ها، تعداد واحدهای فروخته‌شده، میانگین ارزش سبد خرید، حاشیه سود و هزینه جذب مشتری.
گزارش سال ۱۴۰۴ دیجی‌کالا نشان می‌دهد جست‌وجوی کاربران برای عبارت‌های مرتبط با قیمت و خرید اقتصادی نسبت به سال قبل افزایش پیدا کرده است. سه عبارت «ارزان»، «دست دوم» و «تخفیف» از جمله جست‌وجوهایی هستند که رشد قابل‌توجهی داشته‌اند.
|
عبارت جست‌وجوشده |
تعداد جست‌وجو در سال ۱۴۰۴ |
رشد نسبت به سال قبل |
|
ارزان |
۷۴۵٬۴۳۷ بار |
۴۴ درصد |
|
دست دوم |
۱۱۶٬۰۷۸ بار |
۵۱ درصد |
|
تخفیف |
۱۹۷٬۸۳۲ بار |
۳۱ درصد |
در میان این عبارت‌ها، جست‌وجوی «دست دوم» با رشد ۵۱ درصدی بیشترین افزایش نسبی را داشته است. در مقابل، عبارت «ارزان» با بیش از ۷۴۵ هزار جست‌وجو، بیشترین تعداد جست‌وجو را در میان این سه عبارت ثبت کرده است.
این تغییرات با افزایش توجه بخشی از کاربران به قیمت و گزینه‌های کم‌هزینه‌تر سازگار است. بااین‌حال، افزایش جست‌وجوی یک عبارت لزوماً به معنای افزایش خرید همان گروه از کالاها نیست.
برای فروشندگان دیجی‌کالا، این داده‌ها اهمیت بررسی رقابت قیمتی، ارائه اطلاعات دقیق محصول و تحلیل تقاضا در رده‌های مختلف قیمت را نشان می‌دهند. فروشنده‌ای که رفتار جست‌وجوی مشتریان را در کنار داده‌های فروش بررسی می‌کند، می‌تواند تصمیم دقیق‌تری درباره قیمت‌گذاری و انتخاب موجودی داشته باشد.
بازار موبایل یکی از بخش‌هایی است که گزارش دیجی‌کالا تغییرات قابل‌توجهی را در آن ثبت کرده است. کاهش فروش گوشی‌های هوشمند تنها به محصولات گران‌قیمت محدود نبوده، اما شدت افت در رده‌های مختلف یکسان نیست.
بر اساس مقایسه روند فروش در فاصله سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴، فروش گوشی‌های اقتصادی و میان‌رده در مجموع ۴۱ درصد کاهش یافته و فروش گوشی‌های پرچم‌دار نیز با افت ۳۴ درصدی مواجه شده است.
در تحلیل بازار موبایل، یک نکته دیگر نیز اهمیت دارد: اگرچه مجموع فروش گوشی‌های اقتصادی و میان‌رده کاهش قابل‌توجهی داشته، گوشی‌های اقتصادی در مقایسه با سایر رده‌ها افت کمتری را تجربه کرده‌اند.
این تفاوت با این برداشت سازگار است که بخشی از تقاضا به سمت گزینه‌های ارزان‌تر حرکت کرده یا مشتریان خرید محصولات گران‌تر را به تعویق انداخته‌اند.
در مقایسه برندها، وضعیت برخی تولیدکنندگان از این هم متفاوت‌تر بوده است:
|
برند |
تغییر فروش در فاصله سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ |
|
هواوی |
کاهش ۹۹٫۸ درصدی |
|
نوکیا |
کاهش ۷۷ درصدی |
|
شیائومی |
کاهش ۳۱ درصدی |
|
سامسونگ |
کاهش ۲۱ درصدی |
گزارش همچنین توضیح می‌دهد که فروش هواوی از سال ۱۴۰۰ به بعد تقریباً از بازار حذف شده است. بنابراین، افت ۹۹٫۸ درصدی این برند را نباید صرفاً به تغییر رفتار خریداران در سال ۱۴۰۴ نسبت داد؛ این عدد در بستر روند بلندمدت فروش آن معنا پیدا می‌کند.
برای فروشندگان موبایل و لوازم دیجیتال، این آمار چند پیام دارد:
در نهایت، افت فروش در این گروه‌ها را باید در کنار افزایش قیمت‌ها، قدرت خرید مصرف‌کنندگان و تغییر اولویت‌های هزینه‌ای خانوارها بررسی کرد.
یکی از بخش‌های مهم گزارش سال ۱۴۰۴، بررسی روش‌های پرداخت و خرید اعتباری است. در شرایطی که فشار اقتصادی بر خانوارها افزایش یافته، خرید اقساطی و اعتباری به یکی از روش‌های تأمین هزینه خرید تبدیل شده است.
بر اساس گزارش دیجی‌کالا، سهم روش‌های مختلف خرید اعتباری از تعداد کالاهای فروخته‌شده به این صورت بوده است:
|
روش پرداخت |
سهم از تعداد کالاهای فروخته‌شده |
|
خرید اعتباری یک‌قسطه |
۷٫۳ درصد |
|
خرید اعتباری چهارقسطه |
۲۰ درصد |
گزارش همچنین نشان می‌دهد استان البرز در میان استان‌های کشور، سهم بالایی از خریدهای اعتباری داشته است. در این استان، سهم مجموع خرید اعتباری به ۳۱ درصد و سهم خرید چهارقسطه به ۲۳ درصد رسیده است. این اعداد مربوط به استان البرز هستند و نباید به‌عنوان سهم کل کشور معرفی شوند.
این ارقام نشان می‌دهند روش پرداخت می‌تواند نقش مهمی در تصمیم خرید مشتری داشته باشد. وقتی پرداخت کامل مبلغ کالا در لحظه دشوارتر می‌شود، تقسیم هزینه به چند قسط ممکن است امکان خرید را برای بخشی از مشتریان فراهم کند.
خرید اعتباری را نباید معادل افزایش قطعی تقاضا دانست. ممکن است بخشی از مشتریان خرید خود را با اعتبار انجام دهند، در حالی که در نبود این امکان، خرید را به زمان دیگری موکول می‌کردند. همچنین، هزینه‌های سرویس اعتباری و شرایط تسویه می‌تواند بر سود نهایی فروشنده اثر بگذارد.
برای فروشندگان آنلاین، تصمیم درباره ارائه فروش اقساطی باید با بررسی نوع کالا، مبلغ متوسط سفارش، حاشیه سود و هزینه استفاده از سرویس اعتباری همراه باشد.
در کالاهای گران‌قیمت، کاهش مبلغ پرداخت اولیه ممکن است مانع مهمی را از سر راه مشتری بردارد؛ اما در محصولات کم‌حاشیه‌سود، هزینه‌های جانبی می‌توانند بخش قابل‌توجهی از سود فروشنده را کاهش دهند.
طلا یکی از مهم‌ترین گروه‌های کالایی در گزارش سال ۱۴۰۴ دیجی‌کالاست. این گزارش نشان می‌دهد سهم ریالی طلا از کل فروش پلتفرم در دوره مورد بررسی افزایش پیدا کرده و در ماه‌های پایانی سال ۱۴۰۴ به سطوح بالاتری رسیده است.
بر اساس داده‌های گزارش، سهم ریالی طلا، سکه و طلای دیجیتال از فروش دیجی‌کالا در ابتدای بازه دوساله مورد بررسی حدود ۷ تا ۹ درصد بوده است. در پایان سال ۱۴۰۴، این سهم به نزدیکی ۱۹ درصد رسید؛ رقمی که در مقایسه با ابتدای دوره افزایش قابل‌توجهی را نشان می‌دهد.
در بخش مربوط به انواع طلا، گزارش به تفاوت روند فروش محصولات مختلف اشاره می‌کند. یکی از مهم‌ترین تغییرات این بازار، رشد خرید طلای دیجیتال بوده است که حجم خرید آن نسبت به سال قبل ۱۲ برابر شده است.
تفاوت قیمت و میزان سرمایه اولیه موردنیاز برای خرید انواع طلا و سکه نیز در انتخاب مشتریان اهمیت دارد. برای مثال، ربع‌سکه در مقایسه با تمام‌سکه به سرمایه اولیه کمتری نیاز دارد و از این نظر می‌تواند برای بخشی از خریداران گزینه‌ای قابل‌دسترس‌تر باشد.
این داده‌ها نشان می‌دهند انتخاب مشتریان در بازار طلا تنها به نوع دارایی موردنظر آن‌ها وابسته نیست؛ میزان سرمایه اولیه موردنیاز نیز اهمیت دارد.
البته افزایش سهم ریالی طلا از فروش دیجی‌کالا لزوماً به معنای افزایش متناسب تعداد معاملات نیست. بالا رفتن قیمت طلا می‌تواند سهم این گروه را از ارزش کل فروش افزایش دهد، حتی اگر تعداد واحدهای فروخته‌شده با همان سرعت رشد نکرده باشد.
برای کسب‌وکارهای آنلاین، این بخش از گزارش یادآور نکته‌ای مهم است: در شرایط اقتصادی متغیر، ترکیب سبد خرید مشتریان می‌تواند تغییر کند و گروه‌هایی که پیش‌تر سهم کمتری داشته‌اند، به بخش مهم‌تری از بازار تبدیل شوند.
یکی از آمارهای قابل‌توجه گزارش، سهم برندهای ایرانی از فروش دیجی‌کالاست. بر اساس گزارش، برندهای ایرانی در سال ۱۴۰۴ حدود ۵۰ درصد از کل فروش این پلتفرم را به خود اختصاص داده‌اند؛ در حالی که این سهم در گزارش سال ۱۴۰۳ حدود ۴۷ درصد بود.
افزایش ۳ واحد درصدی سهم برندهای ایرانی نشان می‌دهد جایگاه تولیدکنندگان داخلی در این بازار تقویت شده است. البته سهم برندهای ایرانی در تمام گروه‌های کالایی یکسان نیست.
برندهای داخلی در گروه‌هایی مانند پوشاک، جواهرات، لوازم‌التحریر، هنر و صنایع مرتبط با خانه و آشپزخانه و لوازم آرایشی حضور پررنگ‌تری دارند. در مقابل، برندهای خارجی همچنان در بخش‌هایی مانند موبایل، لپ‌تاپ و تجهیزات فناوری جایگاه مهمی دارند.
این روند برای تولیدکنندگان داخلی فرصت قابل‌توجهی ایجاد می‌کند. مارکت‌پلیس‌ها امکان دسترسی به مشتریانی را فراهم می‌کنند که شاید از طریق فروشگاه فیزیکی یا کانال‌های فروش محدود، دسترسی به آن‌ها دشوار باشد.
با این حال، افزایش سهم برندهای داخلی به‌تنهایی به معنای موفقیت تمام تولیدکنندگان نیست. کیفیت محصول، قیمت‌گذاری، موجودی پایدار، تصاویر و توضیحات دقیق و مدیریت تجربه مشتری همچنان در عملکرد هر برند نقش دارند.
در پایان سال ۱۴۰۴، تعداد فروشندگان فعال دیجی‌کالا به ۴۲۶ هزار و ۸۶۵ فروشنده رسیده است. این عدد، گستردگی شبکه فروشندگان حاضر در این مارکت‌پلیس را نشان می‌دهد.
فعالیت تعداد زیادی از فروشندگان در یک پلتفرم، فرصت دسترسی به مشتریان را افزایش می‌دهد؛ اما هم‌زمان رقابت بر سر قیمت، دیده‌شدن محصول و کیفیت خدمات را نیز بیشتر می‌کند.
در چنین بازاری، صرفاً قرار دادن محصول در سایت برای دستیابی به فروش بالا کافی نیست. فروشنده باید بتواند محصول مناسب را با قیمت رقابتی عرضه کند، موجودی را به‌روز نگه دارد، سفارش‌ها را به‌موقع ارسال کند و اطلاعات محصول را به شکلی دقیق و قابل‌اعتماد ارائه دهد.
همچنین، افزایش فروش لزوماً به معنای افزایش سود نیست. فروشندگان باید هزینه‌های تأمین کالا، ارسال، مرجوعی، تخفیف‌ها و سایر هزینه‌های عملیاتی را نیز در محاسبات خود وارد کنند.
از طرف دیگر، وجود میلیون‌ها کالا و صدها هزار فروشنده به این معناست که رقابت در بسیاری از دسته‌های کالایی شدید است. تحلیل داده‌های فروش و شناسایی محصولاتی که تقاضای واقعی و حاشیه سود مناسبی دارند، می‌تواند در چنین شرایطی اهمیت بیشتری پیدا کند.
بر اساس گزارش سال ۱۴۰۴ دیجی‌کالا، میانگین فروش سالانه هر فروشنده در این مارکت‌پلیس نسبت به سال‌های قبل افزایش یافته است.
|
سال |
میانگین فروش سالانه هر فروشنده |
|
۱۴۰۲ |
۵۸۸ میلیون تومان |
|
۱۴۰۳ |
۸۳۱ میلیون تومان |
|
۱۴۰۴ |
۱٫۲ میلیارد تومان |
افزایش میانگین فروش سالانه نشان‌دهنده رشد ارزش فروش ثبت‌شده برای فروشندگان است؛ اما نباید آن را به معنای افزایش یکسان درآمد همه فروشندگان یا رشد سود خالص آن‌ها دانست.
این شاخص یک میانگین کلی است و نمی‌تواند تفاوت عملکرد فروشندگان در گروه‌های کالایی، سطوح فعالیت و رده‌های قیمتی مختلف را به‌تنهایی نشان دهد. از سوی دیگر، افزایش هزینه تأمین کالا، ارسال، تبلیغات و سایر هزینه‌های عملیاتی می‌تواند بخشی از رشد درآمد ریالی را خنثی کند.
بنابراین، فروشندگان برای ارزیابی عملکرد خود باید علاوه بر مبلغ فروش، تعداد کالاهای فروخته‌شده، حاشیه سود و هزینه‌های عملیاتی را نیز بررسی کنند.
کمپین‌های فروش بزرگ همچنان از مهم‌ترین فرصت‌های جذب تقاضا در تجارت الکترونیک هستند. گزارش دیجی‌کالا به عملکرد بلک‌فرایدی نیز می‌پردازد و اعلام می‌کند تعداد سفارش‌های ثبت‌شده در این کمپین به حدود ۳٫۳ میلیون سفارش رسیده است.
در جریان این کمپین، حدود ۱۵٫۵ میلیون کالا به ارزش ۱۵ هزار میلیارد تومان فروخته شد.
این آمار نشان می‌دهد کمپین‌های تخفیفی می‌توانند حجم بالایی از خرید را در یک بازه زمانی محدود متمرکز کنند.
با این حال، برای فروشندگان، حضور در چنین رویدادهایی باید با برنامه‌ریزی دقیق همراه باشد. تخفیف بدون محاسبه حاشیه سود، افزایش موجودی بدون پیش‌بینی تقاضا یا ناتوانی در پردازش سفارش‌ها می‌تواند به افزایش هزینه‌ها و نارضایتی مشتریان منجر شود.
فروشندگان باید پیش از شرکت در کمپین، قیمت نهایی، هزینه تأمین کالا، ظرفیت ارسال و میزان موجودی موردنیاز را بررسی کنند. همچنین، ارزیابی عملکرد کمپین نباید تنها بر اساس تعداد سفارش‌ها انجام شود؛ سود نهایی و تعداد مشتریانی که پس از پایان تخفیف دوباره خرید می‌کنند نیز اهمیت دارد.
یکی از بخش‌های مهم گزارش سال ۱۴۰۴، بررسی رفتار خرید در روزهای جنگ و پس از اعلام آتش‌بس است. این بخش نشان می‌دهد بحران می‌تواند هم بر تقاضای مشتریان و هم بر توان عملیاتی کسب‌وکارها اثر بگذارد.
گزارش سالانه دیجی‌کالا علاوه بر داده‌های سال ۱۴۰۴، رفتار خرید کاربران را در دوره جنگ از ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ نیز بررسی کرده است.
در دوره بحران، تعداد سفارش‌ها و میانگین ارزش سبد خرید کاهش پیدا کرد و نرخ لغو سفارش افزایش یافت. بخشی از این تغییرات به شرایط عملیاتی و اختلال در فرایند انجام سفارش‌ها مربوط بود و بخشی دیگر از تغییر رفتار مشتریان ناشی می‌شد.
بر اساس داده‌های گزارش، میانگین تعداد سفارش‌های روزانه در دوره بررسی‌شده ۴۸٫۷ درصد کاهش پیدا کرد. در مقابل، میانگین ارزش سبد خرید تنها ۰٫۶ درصد کاهش یافت و میانگین تعداد کالاهای هر سبد تقریباً ثابت ماند.
نرخ لغو سفارش نیز از ۲۱ درصد پیش از جنگ به ۲۸ درصد در دوران جنگ رسید.
پس از اعلام آتش‌بس، میانگین تعداد سفارش‌های روزانه نسبت به دوره جنگ ۱۰۰٫۵ درصد و میانگین ارزش سبد خرید ۱۶٫۶ درصد افزایش یافت. نرخ لغو سفارش نیز به ۱۸ درصد کاهش پیدا کرد.
این تغییر می‌تواند با بازگشت بخشی از تقاضای به‌تعویق‌افتاده سازگار باشد، هرچند داده‌های گزارش به‌تنهایی سهم دقیق این عامل را مشخص نمی‌کنند.
در این دوره، رفتار مشتریان در گروه‌های مختلف نیز یکسان نبود. فروش کالاهای بادوام مانند لوازم خانگی و مبلمان کاهش یافت؛ در حالی که برخی کالاها مانند موتور برق و مجموعه ابزار با افزایش تقاضا مواجه شدند.
این تفاوت نشان می‌دهد در دوره‌های بحران، اولویت‌های خرید می‌توانند به‌سرعت تغییر کنند. کالاهایی که برای نیازهای فوری یا شرایط خاص کاربرد دارند، ممکن است با افزایش تقاضا روبه‌رو شوند؛ در مقابل، خریدهای بزرگ و قابل‌تعویق بیشتر تحت تأثیر نااطمینانی قرار می‌گیرند.
برای فروشندگان آنلاین، این تجربه اهمیت آمادگی عملیاتی را برجسته می‌کند. مدیریت موجودی، اطلاع‌رسانی درباره تأخیرها، امکان پیگیری سفارش و برنامه‌ریزی جایگزین برای ارسال، از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند در دوره‌های بحرانی به حفظ اعتماد مشتری کمک کنند.
گزارش سال ۱۴۰۴ دیجی‌کالا نشان می‌دهد بازار تجارت الکترونیک ایران در حال تغییر است. این تغییرات فقط در افزایش ارزش ریالی فروش دیده نمی‌شوند؛ ترکیب کالاهای خریداری‌شده، تعداد کالاهای هر سفارش، روش‌های پرداخت و سهم برندهای داخلی نیز تغییر کرده‌اند.
مهم‌ترین نکات این گزارش برای فروشندگان و کسب‌وکارهای آنلاین عبارت‌اند از:
در نهایت، گزارش دیجی‌کالا تصویری از بازاری ارائه می‌دهد که در آن افزایش قیمت‌ها، محدودیت قدرت خرید و تغییر اولویت‌های مصرف‌کنندگان بر عملکرد فروشندگان اثر می‌گذارند. برای کسب‌وکارهای آنلاین، موفقیت در چنین بازاری بیش از گذشته به تصمیم‌گیری مبتنی بر داده، مدیریت هزینه‌ها و شناخت دقیق رفتار مشتری وابسته است.
برای خواندن ادامه محتوا اطلاعات را وارد کنید
